صدای چندگانهٔ مردم: سرود چونیانگ وفادار
ترجمه از فرانسوی
باید عنوان را به معنای حقیقیاش گرفت: سرود چونیانگ (Chunhyangga)1صورتهای مردود:
Le Dit de Chunhyang (گفتار چونیانگ).
Ch’un-hyang ka.
Choon Hyang Ga.
Čchunhjangga. پیش از هر چیز، یک سرود است. برای درک جوهرهٔ آن، چشمان خود را ببندید و صحنهای خالی را تصور کنید که تنها یک خواننده با بادبزن و یک طبّال آن را اشغال کردهاند. این دوگانه برای تجسم پانسوری کافی است؛ هنری اصیلاً کرهای که سرژ کاگانسکی آن را «در تقاطع تئاتر، اپرا، اجرای زنده، گاسپل و نمایش دونفره» جای میدهد. طبل طنین میاندازد و صدای خشن به پرواز درمیآید، با ضرباهنگ بادبزنی که با صدای خشکِ باز و بسته شدنش وزن را مشخص میکند. مجذوب، تماشاگران یکصدا واکنش نشان میدهند، همچون «گروه کُر باپتیست»، در پیوندی عمیق که به خلسه نزدیک میشود.
این سرود غنایی که بر صحنه زاده شد، به روایت بدل گشت و به یُمن سنت شفاهی سفر کرد. در طول قرنها، انبوهی از نویسندگان گمنام آن را غنی ساختند و داستانهای دیگری از بازرسان شاهی و عشقهای ممنوع بدان افزودند. از این مادهٔ زنده، لایه به لایه، متون ثابت و ویراستهای ادبی مرجع رسوب کردند که مشهورترین آنها داستان چونیانگ (Chunhyangjeon)2صورتهای مردود:
Histoire de Tchoun Hyang (داستان چون هیانگ).
Histoire de Tchyoun hyang.
Histoire de Tchun-hyang.
Tchoun-Hyang-Djun.
Tchyoun hyang tjyen.
Tchun-Hyang Chòn.
Tchun-hyang djŏn.
Ch’unhyangdyŏn.
Ch’unhyangjŏn.
Choon Hyang Jun.
Choon-hyang-chon.
Choon Hyang Jon.
Chun-hyang-jon.
Ch’un-hyang Chŏn.
Chun-hyang-chun.
Chun-chyang-chun.
Czhun-hiang dzon.
Čchunhjangdžŏn.، یا ویراست گیونگپان، و سرود چونیانگ وفادار (Yeolnyeo Chunhyang Sujeolga)3صورتهای مردود:
L’Histoire de la constance de Chunhyang, femme fidèle (داستان استقامت چونیانگ، زن وفادار).
Yol-nyo Ch’un-hyang Su-jeol Ga.
Yeolnye Chunhyang Sujeolga.
Yeollyeo-Chunhyang-Sujeolga.، یا ویراست وانپان هستند.
عشق بهاری
داستان، عشق میان چونیانگ («بهار معطر») دختر یک کیسنگ پیشین، و مونگ-ریونگ («رؤیای اژدها»)4در برخی منابع، به جای نام کوچکش مونگ-ریونگ، قهرمان با عنوان یی دوریونگ خوانده میشود. این صورت نام خانوادگی یی و لقب محترمانهٔ دوریونگ را که به پسر مجرد یک اشرافزاده داده میشد، ترکیب میکند. در واقع، معنایش صرفاً «آقازادهٔ یی، جوان یی» است.
صورتهای مردود:
Ye Toh Ryung.
I-Toreng.
Ri To ryeng.
Lee Doryong. پسر یک فرماندار اشرافزاده را روایت میکند. در ناموون، در استان جئولا، هنگامی که گلها آغاز به شکوفایی میکنند، جوان ادیب کتابخانهٔ پدر را رها میکند تا در هوای آزاد گردش کند. در آنجا، چونیانگ را میبیند که تاببازی میکند. این نخستین دیدار با ظرافت نفیسترین چاپهای سنگی به تصویر کشیده شده است:
«او طناب را با دستان ظریفش گرفت، بر تخته سوار شد و به پرواز درآمد. […] برگهای درختان رفتوآمدش را همراهی میکردند. سرخی دامنش لکهای شاد بر سبزی اطراف مینهاد. […] از روبرو، پرستویی بود که فرود میآید تا گلبرگ شکوفهٔ هلویی را که به سوی زمین میلغزد در پرواز بقاپد. از پشت، پروانهای رنگارنگ مینمود که در جستجوی جفتش دور میشود.»
Le Chant de la fidèle Chunhyang (سرود چونیانگ وفادار)، ترجمهٔ چوی میکیونگ و ژان-نوئل ژوته، کادیان: زولما، ۱۹۹۹؛ چاپ مجدد پاریس؛ وُل-له-رُز: زولما، مجموعهٔ «Z/a»، ۲۰۲۵.
عشق، آذرخشوار و فوری، جوان اشرافزاده را به شکستن رسوم وامیدارد. شبانه به خانهٔ او میرود. پس از گذشتن از آستانهٔ اتاق، این دختر عامی خود را نه کمتر از او تحصیلکرده و فرهیخته نشان میدهد: نگاه بر اشعاری به خط او که بالای میز کارش آویختهاند، بر خوشنویسیها و نقاشیها میگردد. در این فضاست که عاشقان سوگندهایشان را رد و بدل میکنند و پیوندی را مُهر میزنند که همچنان پنهان نگاه میدارند، چرا که تولد و ثروت آنان را از هم جدا کرده است.
آزمون وفاداری
در این میان، پدر مونگ-ریونگ به هانیانگ (سئول) فراخوانده میشود؛ جوان باید برای تمام کردن تحصیلات و گذراندن امتحانات ماندارینی همراهش برود. او همسری شیفته و وفادار را پشت سر میگذارد که، همچون پنهلوپهای نو در انتظار بازگشت اولیسش، سوگند میخورد که «عهدی هزار بار گرانبهاتر از زر، هزار بار زیباتر از یشم» را پاس بدارد.
درام با ورود جانشین به مقام فرماندار، بیون هاک-دو، مردی شهوتران و خشن، گره میخورد. او که از زیبایی چونیانگ شنیده، میخواهد که به خدمتش درآید. حضور و غیاب کیسنگها رابلهوار شوخطبعانه است، جایی که نامهای تصویری رژه میروند، همچون دوشیزه «مِه اسرارآمیز»، «شکوفهٔ زردآلو» یا «پری رودخانه». تنها چونیانگ غایب است. کِشانکِشان به حضور ستمگر آورده میشود و جرأت میکند در برابرش بایستد، با این استدلال که زن پاکدامن نمیتواند دو شوهر را خدمت کند، حتی اگر از طبقهٔ پایین باشد:
«آیا فضیلت و وفاداری ربطی به مقام اجتماعی دارند؟»
Le Chant de la fidèle Chunhyang (سرود چونیانگ وفادار)، ترجمهٔ چوی میکیونگ و ژان-نوئل ژوته، کادیان: زولما، ۱۹۹۹؛ چاپ مجدد پاریس؛ وُل-له-رُز: زولما، مجموعهٔ «Z/a»، ۲۰۲۵.
به سزای این گستاخی، شکنجه میشود. هر ضربهٔ تازیانه که بر او فرود میآید، بهانهای برای سرودی از مقاومت میشود، ورد دردناکی که در آن وفاداریش را بازمیگوید. «حتی اگر ده هزار بار مرا بکُشند»، فریاد برمیآورد، «عشقی که در قلبم ساکن است، عشقی که شش هزار مفصل تنم را به هم پیوند میدهد، این عشق تغییر نخواهد کرد.»
از پایان داستان چیزی نخواهم گفت، جز آنکه خوشفرجام است.
انتقام دلها از سختیهای خودکامگی
سرود چونیانگ وفادار تمام نردبان اجتماعی رژیم کهن را در بر میگیرد، از بالاترین پله برای مونگ-ریونگ تا پایینترین برای چونیانگ. موفقیتش از آن روست که «جرأت کرد بلند از عشق سخن بگوید در سرزمینی که دلهای جوان زیر بار استبداد خفه میشدند» و جایی که ازدواج، امری عقلانی، سردسیرانه و بدون نظرخواهی از آنان انجام میشد. این مطالبهٔ شخصی با محکومیت سیاسی سوءاستفادهها و فسادی که میان حاکمان رواج داشت، همراه است.
البته اعتراف میکنم که روایت گاه از افزودههای گوناگونی که برانگیخته رنج میبرد؛ نشریهٔ نقد کتاب به فرانسوی در آن «برخی ناهماهنگیها، توجیهات نابجا، […] سادهلوحی و احساساتیگری» مییابد. با این همه، همچون صدفی که غرش اقیانوس را بازمیتاباند، زیر همهٔ اینها «زمزمهای و گویی وزوزی عظیم و خفه را حفظ کرده است: صدای بزرگ بیپایان و چندگانهٔ» شاعران مردمی که گرداگرد میخوانند5به نقل از ایپولیت تِن و کتاب شاهکارش فلسفهٔ هنر.. روح پُرتپش و احساسات نیک و ناب آنان این اثر را از قرنها گذرانده است؛ و هنوز امروز، در جشنوارهٔ بزرگ ناموون، جایی که بهترین میونگچانگها (استادان آواز) به رقابت میپردازند، آن را زنده نگاه میدارد. لی می-جونگ گزارش میدهد که برخی از آنان با چنان شوری تمرین میکنند «تا به صدایشان کمال بیان ببخشند که تا سرحد خونبالا آوردن پیش میروند». بههیچروی بیهوده نیست، فداکاریشان با تماشاگرانی که با اشک در چشم برمیخیزند و کف میزنند، ستوده میشود. و «این اشکهای تماشاگران معاصر به اندازهٔ مصائب و وصال عاشقان داستان تأثربرانگیزند».
برای مطالعهٔ بیشتر
پیرامون سرود چونیانگ وفادار

نقلقولها
«국가에 대경사로 태평과를 보이실 제 서책을 품에 품고 장중에 들어가 좌우를 둘러보니 억조창생 허다 선비 일시에 숙배한다. 어악풍류 소리에 앵무새가 춤을 춘다. 대제학 탁출하여 어제를 내리시니 도승지 모셔 내어 홍장 위에 걸어놓으니 글제에 하였으되, “춘당춘색고금동”이라 두렷이 걸었거늘»
열녀 춘향 수절가 در ویکیمنبع کرهای، [برخط]، دسترسی در ۲۵ سپتامبر ۲۰۲۲.
«آزمون ویژهای برای ورود به خدمات عمومی قرار بود به مناسبت جشنی برگزار شود و او تصمیم گرفت در آن شرکت کند. هنگامی که با کتابهای چینیاش زیر بغل به محوطهٔ آکادمی رسید، از هر سو انبوهی بیشمار از مردم عادی و ادیبان دید. همه هنگام ظهور اعلیحضرت پادشاه تعظیم عمیقی کردند. طوطیها با آهنگ موسیقی لطیف هوایی پرواز میکردند. اعلیحضرت از رئیس آکادمی ادبیات خواست موضوعی پیشنهاد کند، و منشی اول آن را بر پرچمی نوشت و در برابر دیدگان رقبا آویخت. میبایست دربارهٔ این موضوع انشا نوشت: «در غرفهٔ بهار6یا بهتر بگوییم «برکهٔ بهار» (چوندانگ، 春塘) و صُفّهٔ وسیعی که بر آن مشرف بود، جایی که امتحانات در پایتخت برگزار میشد.، رنگ بهار امروز همان است که دیروز بود.»»
Le Chant de la fidèle Chunhyang (سرود چونیانگ وفادار)، ترجمهٔ چوی میکیونگ و ژان-نوئل ژوته، کادیان: زولما، ۱۹۹۹؛ چاپ مجدد پاریس؛ وُل-له-رُز: زولما، مجموعهٔ «Z/a»، ۲۰۲۵.
«روزی سرانجام شنید که پادشاه کره امتحانات را برای پسفردا تعیین کرده است.»
Printemps parfumé : roman (بهار معطر: رمان)، ترجمهٔ ژ.-ا. روزنی با همکاری هونگ چونگ-او، پاریس: ا. دانتو، مجموعهٔ «مجموعهٔ کوچک گیوم»، ۱۸۹۲؛ چاپ مجدد با عنوان Le Printemps parfumé ; suivi du Bois sec refleuri (بهار معطر؛ و به دنبال آن چوب خشک دوباره شکوفا)، به سرپرستی بنژامن ژوانو (مقدمهٔ آنتونی دو تِزه [آن سونجه])، پاریس: کارگاه دفترها، مجموعهٔ «سئونبی»، ۲۰۱۷.
«روزی فرا رسید که تنها یک امتحان برایش باقی مانده بود.»
«L’Amour de I-Toreng et de la jolie Tchun-Hyang : roman» (عشق ای-تورنگ و چون-هیانگ زیبا: رمان)، ترجمهٔ غیرمستقیم ناشناس از فرانسوی، بر اساس ترجمهٔ ژ.-ا. روزنی، La Revue des revues، ج. ۱۴، ۱۸۹۵، ص. ۶۰-۶۸، ۱۴۴-۱۵۰، ۲۳۳-۲۳۸ و ۳۲۷-۳۳۲.
دانلودها
ضبطهای صوتی
- خوانش بخشی از سرود چونیانگ وفادار توسط یون یِنی، در ترجمهٔ چوی میکیونگ و ژان-نوئل ژوته. (KBS WORLD Radio).
- یون یِنی دربارهٔ سرود چونیانگ وفادار. (KBS WORLD Radio).
آثار چاپی
- گزیدهای از سرود چونیانگ وفادار در ترجمهٔ چوی میکیونگ و ژان-نوئل ژوته (۲۰۲۵). (انتشارات زولما).
- ترجمهٔ سرود چونیانگ وفادار توسط ژ.-ا. روزنی با همکاری هونگ چونگ-او (۱۸۹۲). (یوتو یوتوف).
- ترجمهٔ سرود چونیانگ وفادار توسط ژ.-ا. روزنی با همکاری هونگ چونگ-او (۱۸۹۲)، نسخهٔ دوم. (گوگل بوکس).
- ترجمهٔ سرود چونیانگ وفادار توسط ژ.-ا. روزنی با همکاری هونگ چونگ-او (۱۸۹۲)، نسخهٔ سوم. (گوگل بوکس).
- ترجمهٔ سرود چونیانگ وفادار توسط ژ.-ا. روزنی با همکاری هونگ چونگ-او (ویراست الکترونیکی). (ویکیمنبع).
- ترجمهٔ سرود چونیانگ وفادار توسط ژ.-ا. روزنی با همکاری هونگ چونگ-او (ویراست الکترونیکی دوم). (کتابخانهٔ دیجیتال ادبیات کره).
- ترجمهٔ غیرمستقیم سرود چونیانگ وفادار توسط ناشناس، بر اساس ترجمهٔ ژ.-ا. روزنی (۱۸۹۵). (گوگل بوکس).
- ترجمهٔ غیرمستقیم سرود چونیانگ وفادار توسط ناشناس، بر اساس ترجمهٔ ژ.-ا. روزنی (۱۸۹۵)، نسخهٔ دوم. (گوگل بوکس).
- ترجمهٔ غیرمستقیم سرود چونیانگ وفادار توسط ناشناس، بر اساس ترجمهٔ ژ.-ا. روزنی (۱۸۹۵)، نسخهٔ سوم. (گوگل بوکس).
کتابشناسی
- Cambon, Pierre, M’Ghari, Younès et Maurus, Patrick, Dictionnaire historique et culturel des Corée(s) (فرهنگ تاریخی و فرهنگی کرهها)، پاریس: الیپس، ۲۰۲۴.
- Casta-Rosaz, Fabienne, «Amours mythiques : Le Chant de la fidèle Chunhyang» (عشقهای اسطورهای: سرود چونیانگ وفادار)، La Vie، ۱۷ ژوئن ۱۹۹۹. (انتشارات زولما).
- «Le Chant de la fidèle Chunhyang» (سرود چونیانگ وفادار)، Bulletin critique du livre en français، ش. ۶۱۱-۶۱۲، اوت-سپتامبر ۱۹۹۹، یادداشت ش. ۱۸۰۶۳۴. (انتشارات زولما).
- Courant, Maurice, Bibliographie coréenne : tableau littéraire de la Corée, contenant la nomenclature des ouvrages publiés dans ce pays jusqu’en 1890 (کتابشناسی کرهای: تابلوی ادبی کره، شامل فهرست آثار منتشرشده در این کشور تا ۱۸۹۰)، ج. ۱، پاریس: ا. لوروکس، مجموعهٔ «انتشارات مدرسهٔ زبانهای شرقی زنده. سری سوم»، ۱۸۹۴. (کتابخانهٔ ملی فرانسه).
- Kaganski, Serge, «Splendeurs et misères d’une courtisane : Le Chant de la fidèle Chunhyang» (شکوه و فلاکت یک زن درباری: سرود چونیانگ وفادار)، Les Inrockuptibles، ۲۱ نوامبر ۲۰۰۰. (انتشارات زولما).
- Larcher, Jérôme, «Le Chant de la fidèle Chunhyang d’Im Kwon-taek : tragédie musicale» (سرود چونیانگ وفادار اثر ایم کوون-تِک: تراژدی موسیقیایی)، Cahiers du cinéma، ش. ۵۵۱، نوامبر ۲۰۰۰، ص. ۸۳-۸۵.
- Lee, Mee-Jeong, Le Pansori : un art lyrique coréen (پانسوری: هنری غنایی از کره)، با همکاری فردریک ویون، پاریس: مزونوو و لاروز، ۲۰۰۲.
- Li, Long Tsi, «Littérature coréenne» (ادبیات کرهای) در Histoire des littératures. I, Littératures anciennes, orientales et orales (تاریخ ادبیات. ۱، ادبیات باستانی، شرقی و شفاهی)، زیر نظر ریمون کنو، پاریس: گالیمار، مجموعهٔ «دایرةالمعارف پلیاد»، ۱۹۵۵، ص. ۱۳۰۵-۱۳۱۷.
- Rose, Sean James, «Une légende coréenne : Le Chant de la fidèle Chunhyang» (یک افسانهٔ کرهای: سرود چونیانگ وفادار)، Lire، ژوئن ۱۹۹۹. (انتشارات زولما).
